Tokyo, 1987 - Khi Tình Thơ Lên Tiếng Giữa Những Vỡ Òa
Em, cô bé 11 tuổi với đôi giày bóng loáng mẹ mua từ cửa hàng sang trọng ở Ginza, nhưng lòng luôn thủ thỉ một nỗi buồn không tên. Căn hộ nhỏ ở Shibuya năm ấy ngập mùi thuốc Bắc - cha em gầy rạc đi sau trận ốm dài ngày, từng cơn ho giữa đêm xé toang không khí tĩnh lặng. Mẹ, người phụ nữ vốn dịu dàng, giờ cắn môi đến bật máu mỗi lần nhìn hóa đơn viện phí, đôi tay gõ máy tính xách tay liên hồi đến mức bàn phím mòn vẹt. Áp lực chồng áp lực, bà như chiếc bình sứ căng mình hứng những vết nứt đầu tiên.
Giữa căn phòng bệnh tật ấy, góc học tập của em lặng lẽ tồn tại như ốc đảo. Trên tường, tấm poster tranh "Những chiếc ô" của Renoir - món quà sinh nhật năm em 9 tuổi - vẫn rực rỡ sắc màu dù mép giấy đã quăn queo vì độ ẩm Tokyo. Những người đàn bà duyên dáng trong váy xòe, nụ cười tươi như nắng tháng Năm, trở thành cửa sổ mở ra thế giới khác. Em thường đặt ngón tay lên mặt tranh, lần theo đường nét mềm mại, tưởng tượng mùi dầu vẽ ngọt ngào từ thế kỷ XIX vọng về. Trong khoảnh khắc ấy, tiếng thở khò khè của cha, tiếng mẹ thở dài trong bếp như tan biến. Renoir cho em Tình Thơ - thứ tình cảm mong manh mà bền bỉ như cánh hoa anh đào chạm vào gương mặt những nhân vật trong tranh.
Nhưng hiện thực vẫn luồn qua kẽ cửa. Trưa nào em cũng ghé tiệm sách cũ gần trường, nơi bác chủ tiệm - cựu giáo viên mỹ thuật - để dành cho em cuốn artbook mỏng về họa sĩ ấn tượng. Một hôm, bác đưa em tách trà sen, giọng khàn đặc: "Cháu thấy không, Renoir vẽ ngay cả khi tay ông biến dạng vì thấp khớp. Nghệ thuật chữa lành theo cách riêng của nó". Lời nói ấy theo em suốt buổi chiều nhìn mẹ vật lộn với nồi cháo trắng, hai bàn tay run run vì kiệt sức. Em nhận ra Tình Thơ không chỉ là những bữa tiệc ngoài trời lộng lẫy trong tranh, mà còn là cách mẹ chắt từng giọt nước mắt vào nụ cười gượng khi đút từng thìa cháo cho cha.
Khu phố nhỏ của em như bức tranh tả thực đối lập với thế giới Renoir. Cô Oshiro hàng xóm - diễn viên kịch không bao giờ được đóng vai chính - mỗi tối lại độc thoại dưới gốc cây anh đào bằng giọng run rẩy. Chú Satou từ công ty mẹ làm việc hay đến nhà nói lảm nhảm về "hụt hẫng thị trường chứng khoán" với đôi mắt đỏ ngầu. Họ như những nhân vật trong bức tranh chưa hoàn thiện, để lộ đường gân xanh dưới lớp sơn mỏng. Mỗi lần chứng kiến điều ấy, em lại mở artbook, tìm đến các tác phẩm Renoir để nhắc mình: cái đẹp vẫn tồn tại đâu đó giữa những gãy đổ.
Mùa thu năm ấy, cha nhập viện lần thứ ba. Trên xe cứu thương, cha siết nhẹ tay em, thì thầm: "Con hãy vẽ tiếp những bức tranh hạnh phúc cho ba". Đêm đó, khi bệnh viện trở nên chật chội bởi máy móc kêu bíp bíp, em ngồi trong góc hành lang đèn vàng vọt, vở bài tập mở trang giấy trắng. Từng nét bút chì loang ra như nước mắt - một cô gái nhỏ đang ôm bó hoa trong vườn, phía xa là hình bóng người đàn ông ngồi xe lăn lặng lẽ mỉm cười. Nét vẽ vụng về không che giấu nổi sự dịu dàng. Bức tranh mang dáng dấp Tình Thơ kiểu Renoir: không né tránh thương đau, mà khoác lên nó tấm áo của niềm tin về điều tươi sáng sẽ hồi sinh.
Đến giờ em vẫn giữ tấm poster ấy, dù màu sắc đã nhạt theo năm tháng. Để mỗi khi nhìn lại, em biết năm 11 tuổi với chuỗi ngày Tokyo tưởng như ngột ngạt ấy, chính Tình Thơ trong từng nét vẽ của Renoir đã gieo vào tâm hồn non nớt một điều giản dị: ngay trong gió lạnh nhất của số phận, người ta vẫn có thể chọn cách nở hoa. Như những đoá hồng trên áo choàng người phụ nữ trong tranh - đỏ thắm và bất diệt.