Trong sự khung liềm của Thế chiến II, khi châu Âu chìm trong bóng tối của chủ nghĩa phát xít, có những câu chuyện ít được kể đến, nằm ngoài những trang sử lừng lẫy về các chiến trường lớn. Một trong số đó xoay quanh một "Đầu Mối Thụy Điển" - một quan chức ngoại giao hay nhân viên tình báo Thụy Điển, người trong một thời điểm ngắn ngủi đã trở thành điểm sáng nhỏ bé giữa bóng đêm. Thụy Điển thời ấy, dù duy trì sự trung lập chính thức, không phải là một khối hoàn toàn bất kháng. Nước này nằm ở vị trí chiến lược, với những đường hàng hải quan trọng và sự hiện diện của nhiều nhân sĩ, những người có thể vận hành trong mạng lưới tình báo đối lập. "Đầu Mối Thụy Điển" của chúng ta - có lẽ là một nhà ngoại giao tại một thành phố cảng nào đó, hoặc một sĩ quan trong cơ quan an ninh - không phải loại người hoạt động theo kế hoạch lớn. Trái lại, hành động của ông xuất phát từ những phút chân thành nhất của lương tri khi chứng kiến cảnh tượng kinh hoàng: những con tàu chở người Do Thái bị ép khỏi xứ sở, hay những bản ghi chú chi tiết về các trại tập trung mà qua một cách nào đó, những mạng lưới bí mật đã chuyển đến tay ông. Vai trò "Đầu Mối" của ông lớn xa hơn việc chỉ là một kênh truyền tin. Ông phải vận dụng mọi tài liệu, mọi mối quan hệ - từ người đồng nghiệp ngờ ngợ trong sứ quán, đến các thuyền trưởng biển Cực Bắc ít bị kiểm soát - tạo thành một chuỗi cứu hộ. Có thể những người Do Thái bị trục xuất từ Đức hay Áo, sau khi vào được lãnh thổ trung lập Thụy Điển, lại phải đối mặt với nguy cơ bị tước quyền tị nạn và trục xuất trở lại. "Đầu Mối" đã làm mờ ranh giới pháp lý, sử dụng các giấy tờ giả mạo, các chuyến tàu buôn bán hợp pháp nhưng thực chất là tàu chở người, để đưa họ vào tay an toàn hơn, có lẽ là Thụy Điển, Na Uy, hay thậm chí xuyên qua châu Âu trung lập. Hành động này không dễ dàng. Nó đòi hỏi sự tinh tường, sẵn sàng đánh đổi sự nghiệp, thậm chí mạng sống của chính mình. Nếu bị phát hiện, ông sẽ bị mọi bên (cả phe Đức, lẫn chính chính quyền Thụy Điển nếu bị tố cáo) xử lý. Nhưng trong những ngày đen tối nhất, khi nhiều quốc gia đóng cửa cửa, ông lại là tia hy vọng duy nhất cho một số ít phận người. Câu chuyện về "Đầu Mối Thụy Điển" hầu như không được ghi nhận chính thức vì bản chất bí mật của nó. Sau chiến tranh, nhiều nhân chứng có lẽ đã di cư, và chính nhân vật này, nếu còn sống, có thể cũng giữ im lặng, cho rằng đó chỉ là điều nhỏ bé, ai cũng nên làm. Nhưng với những ký ức, với những gia đình được tái sinh nhờ vào những mối liên kết mờ ám đó, thì "Đầu Mối Thụy Điển" ấy không phải là anh hùng theo nghĩa truyền thống. Ông là một con người bình thường, trong lòng một quốc gia nhỏ bé, đã sử dụng vị trí và tri thức của mình để vi phạm một trật tự tàn nhẫn, và qua đó, đã viết nên một trang đẹp đẽ, ít tiếng nói nhưng vô cùng đáng giá, trong bản giao hưởng hỗn loạn của cuộc chiến.