Chuyện kể rằng, thuở hồng hoang chưa định niên đại, dải Ngũ Lĩnh trùng điệp có ngọn núi Viên Hầu sừng sững vươn mình giữa trời mây. Đá núi điểm xanh rêu phong, thác bạc đổ nghiêng triền dốc, còn những lối mòn quanh co ẩn hiện dưới tán đại thụ xum xuê. Chính nơi đây, quốc gia mang tên "nước Viên" hình thành tự thuở nào, lâu đài đá ong nhuốm màu thời gian nép mình giữa rừng già, tiếng chuông chùa vọng xa tận thung lũng. Giống dân nước Viên từ đời tổ phụ vẫn tương truyền câu chuyện ly kỳ: Một đêm trăng mờ huyền ảo, đám mây ngũ sắc bỗng sà xuống đỉnh núi, hóa thành linh vượn lông trắng muốt tựa tuyết. Đôi mắt vàng rực như chứa cả tinh tú trời đêm, dáng vóc thanh tao phi thân qua vòm cổ thụ không dấu vết. Kể từ đó, dân chúng tôn thờ vị "Viên Thần" ấy bằng tấm lòng sùng kính đặc biệt. Mỗi sớm mai, khắp các bản làng rộn tiếng chiêng đồng, người ta khiêng kiệu hoa chất đầy lễ vật - nào quả dại đầu mùa vừa hái, nào bầu sương tinh khiết hứng từ khe đá. Các cụ già nặng nếp cũ còn khuyên bảo: "Thần linh nơi đỉnh núi, tấm lòng thành mới gọi được phúc lành". Thế nhưng chuỗi ngày yên bình chợt khép lại khi mùa thu vừa điểm lá vàng. Bầy chim di trú không còn làm tổ trên núi, dòng suối thiêng vẩn đục dần. Lời đồn lan như lửa cháy rừng khô: Viên Thần giận dữ vứt bỏ dân chúng. Người chăn dê đồn rằng thấy bóng trắng hờ hững lướt qua vách đá gãy đổ. Kẻ tiều phu thì thề thốt nghe vẳng tiếng hú ai oán nửa đêm. Điềm gở đỉnh điểm khi quốc vương đột ngột ngã bệnh, da tái nhợt như cây liễu úa, thầy thuốc khắp châu bái tận nơi cũng lắc đầu bất lực. Những đêm không trăng, tiếng khóc nức nở vọng từ hoàng cung hoà cùng gió núi rít gào. Các bô lão đứng bàn thờ Viên Thần thở dài: "Xưa cha ông ta dẫu một hạt cơm rơi cũng nhặt dâng Thần, nay phải chăng lòng người bạc bẽo?" Khắp phiên chợ Bản Xưa, người thì thầm truyền nhau câu sấm cổ: "Vượn trắng quay lưng, núi lở triều dâng"… Những trang Viên Sơn Dị Văn Lục chép bằng mực son trên vỏ cây thiêng ở đền Thượng, giờ đây bị lật dồn dập. Nếp da thuộc cũ kỹ in dấu mồ hôi những bàn tay cầu khẩn. Bỗng có trưởng lão giật mình chép miệng: "Sách thiêng ghi rành rành - năm Nhâm Tý sao chổi dài, cú trắng đậu mái Đông cung - ấy là điềm Thần nổi trận lôi đình!"