Chuyện Lớn Nơi Thành Phố Nhỏ - Thành Phố Nở Hoa Trên Đất Bãi Bồi
Nằm khuất nẻo giữa vùng thôn quê Bình Xuyên, trấn Nguyệt Hải chưa từng xuất hiện trên bản đồ. Những năm 1980, nơi ấy chỉ là bãi bồi mênh mông, đất khô cằn, người dân quanh năm “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”. Thế nhưng, một cơn gió mới thổi qua khi huyện quyết định lập trấn dựa trên chính sách cải cách táo bạo của Văn kiện số 1 Trung ương Đảng. Hai cán bộ trẻ - Lý Thu Bình và Trịnh Đức Thành - như mầm xanh được gieo xuống mảnh đất khốn khó ấy, mang theo tư tưởng khác biệt: “Không cần ngân sách nhà nước, đã có sức dân!”.
Trái tim họ đập cùng lý tưởng “thành phố của dân, do dân xây”. Nhưng mở lối đi giữa hoang vu đâu phải chuyện dễ? Hội đồng xã ngày ấy không ít người bĩu môi: “Nông dân thì biết gì mà xây phố? Dám mơ viển vông!”. Nhưng Lý Thu Bình - cô gái có nụ cười sâu nhưng ánh mắt sắc như dao, cùng Trịnh Đức Thành kiên quyết đấu tranh. Họ đi từng nhà, nói chữ “cổ phần” bằng thứ ngôn ngữ mộc mạc: “Mọi người góp đất, góp sức, chúng ta sẽ chia đều cơ hội!”. Kỳ tích đâu dễ đến từ vài câu hứa hẹn - những năm đầu, chỉ vài chục hộ bạo dạn góp vốn khiến Nguyệt Hải như con thuyền leo dốc, khi nào mới về được đến bến?
Thế nhưng, cái thời cơ đổi mới chín muồi như lửa gặp gió. Chẳng cần máy xúc hiện đại, hàng nghìn nông dân đích thân đào đất, san đồi, lát từng mét đường bằng tay. Giải Xuân Lai - chàng thợ mộc xởi lởi - tự nguyện hiến đất vườn đào gia truyền để xây chợ. Cao Tuyết Mai, tổ trưởng phụ nữ với giọng cười sang sảng, dẫn đầu phong trào kêu gọi phụ nữ góp công góp của. Những tưởng trấn nhỏ chỉ dừng lại ở vài dãy nhà tạm, ai ngờ dần hiện lên những con phố thênh thang, trường học khang trang, nhà máy vươn lên từ đống gạch vụn. Tiền đâu? Chính từ lòng tin và bàn tay của những người nông dân mới hôm qua còn lấm lưng áo nâu!
Ngược dòng ký ức, thập niên 1980 tại Nguyệt Hải là bức tranh màu nắng chói. Giữa tiếng máy cày rền vang lẫn tiếng người í ới gọi nhau, trấn nhỏ hóa thành công trường không ngủ. Thành phố mọc lên không phải nhờ cán bộ ngồi văn phòng giấy tờ, mà bởi những đêm Lý Thu Bình đội mưa thuyết phục nhà đầu tư, những sáng Trịnh Đức Thành xắn quần lội ruộng cùng dân lát gạch. Tư duy “dám nghĩ dám làm” của họ như mũi tên phá tan bức tường thành tư duy bao cấp cũ kỹ.
Khi mặt trời thập niên 80 xuống thấp, Nguyệt Hải đã thành một đô thị nhỏ sầm uất - những nông dân ngày nào giờ thành chủ doanh nghiệp, học sinh nghèo giờ vào được đại học, ruộng đồng thành khu thương mại sầm uất. Câu “Chuyện Lớn Nơi Thành Phố Nhỏ” vang lên như huyền sử đương đại: một nơi không cần bàn tay “trên” vun vén, mà chỉ cần trao niềm tin cho nhân dân. Lớp người như Thu Bình, Đức Thành, Xuân Lai, Tuyết Mai có lẽ chẳng bao giờ ngờ, chính tầm nhìn táo bạo năm nào đã đưa hàng trăm nghìn mảnh đời từ vực khó bước ra ánh sáng. Họ đã trả lời câu hỏi của thời đại: Khi người dân làm chủ, mảnh đất nào cũng có thể thành phố hoa!