Từ bao đời nay, Phong Môn Thôn vẫn nép mình yên bình bên bến nước, gốc đa, như lời thủ thỉ của cánh đồng lúa chín vàng óng vào mỗi độ thu sang. Cái tên làng vốn đã gợi lên chút gì đó cổ kính – "Phong Môn" tựa như cánh cổng làng mở ra cho gió trời lồng lộng thổi qua mái ngói rêu phong, qua những hàng cau thẳng tắp đón nắng. Dạo bước vào Phong Môn Thôn, bước chân người lạ chợt khẽ chậm lại. Đâu đó thoang thoảng mùi rơm rạ mới phơi, mùi bánh trái quê nhà thơm nức từ căn bếp nhỏ. Những bức tường đất nhuốm màu thời gian vẫn còn nguyên đó, cây khế trước sân nhà ai trĩu quả, chỉ chờ bàn tay trẻ con với lấy. Người già ngồi bệt trên chiếc chiếu nan ở hiên nhà, tay phe phẩy chiếc quạt nan, mắt nheo lại nhìn đàn gà con lích chích. Giữa nhịp sống xô bồ bên ngoài, Phong Môn Thôn như giấu mình trong chiếc lồng thời gian riêng biệt. Cái hồn của làng có lẽ nằm ở chính con người nơi đây. Trai làng ra đồng từ lúc gà chưa gáy, tiếng cuốc xới đất bì bõm dưới thửa ruộng bậc thang như nhịp trống của mùa màng. Hội phụ nữ thi nhau dệt những tấm thổ cẩm đủ sắc màu, mỗi đường kim mũi chỉ là cả bầu trời sáng tạo của người mẹ, người chị. Trẻ con chẳng màng điện thoại, chỉ việc bám đuôi nhau chạy dọc bờ ao, cười vang cả góc trời khi bắt được con cào cào xanh biếc. Cứ độ xuân về, cả Phong Môn Thôn lại rộn ràng trong tiếng trống hội. Từng đoàn người diễu hành quanh đình làng trong trang phục truyền thống, nghi ngút khói hương và bánh chưng luộc thâu đêm. Đám thanh niên thi kéo co, đẩy gậy, các mẹ, các chị khéo tay nhất làng dự thi nấu cỗ. Ai nấy đều tin rằng, sức sống của Phong Môn Thôn mãi trường tồn trong những phong tục đơn sơ mà thiêng liêng ấy. Chiều xuống, khói lam bay lãng đãng trên những mái bếp. Phong Môn Thôn chìm vào thinh lặng, chỉ còn tiếng dế kêu ri ri và ánh đèn dầu le lói từ vài căn nhà ngói cũ. Để rồi mai kia, khi mặt trời lại rọi những tia nắng đầu tiên lên ngọn cau trước ngõ, ngôi làng nhỏ bé ấy lại thức giấc trong nhịp chày giã gạo quen thuộc. Cứ thế, Phong Môn Thôn vẫn âm thầm giữ lấy hồn quê nguyên vẹn, như mạch nguồn không bao giờ cạn.