Hãy cùng chúng tôi đi sâu vào một hành trình đầy biến động và hậu quả lâu dài, một hành trình được định hình hoàn toàn bởi bàn tay và các quyết định then chốt của Tổng thống George W. Bush. Cốt truyện bắt đầu từ cú sốc mang tên 11 tháng Chín, một ngày thay đổi lịch sử, đặt cả nước Mỹ và cả khu vực Trung Đông lên ngọn lửa của một cuộc chiến toàn cầu chống khủng bố.
Ngay sau đó, Tổng thống George W. Bush đã tuyên bố “Chiến tranh chống khủng bố” và lập tức đưa Mỹ vào hai cuộc xâm lược quy mô lớn, bắt đầu từ Afghanistan rồi đến Iraq. Cuộc chiến Iraq, dựa trên những thông tin tình báo sai lệch về vũ khí hủy diệt hàng loạt, trở thành bước ngoặt định hình mọi thứ. Dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Bush, chính sách “làm mới Trung Đông” (The Greater Middle East Initiative) và việc bãi bỏ hoàn toàn chế độ Baath của Saddam Hussein đã phá vỡ cấu trúc quyền lực cũ, nhưng lại không mang lại bất kỳ kế hoạch ổn định nào thay thế.
Đây chính là khởi nguồn của một chuỗi hệ lụy. Tổng thống George W. Bush phê duyệt các chiến lược như “tăng quân” (surge) để chống lại sự nổi dậy ngày càng bạo lực, nhưng những nỗ lực này phần lớn chỉ đẩy thêm sự bất mãn. Việc giải tán quân đội Iraq và chính sách phân biệt đối xử đối với dân sự Sunni tạo ra một khoảng trống quyền lực khổng lồ. Chính quyền Bush trao chủ quyền trả về cho các chính phủ thân thiện Shiite, nhưng quá trình chuyển giao chủ quyền đó lại diễn ra trong bối cảnh bất an, bạo lực sắc tộc và sự thiếu vắng hoàn toàn của niềm tin công chúng.
Trong cơn bão hỗn loạn này, một nhóm cực đoan mới ló dạng. Từ tro tàn của Al-Qaeda tại Iraq và sự bất mãn sâu sắc trong cộng đồng Sunni bị đàn áp, Tổng thống George W. Bush và các cố vấn của ông không thể hình dung rằng họ vô tình đã nuôi dưỡng chính hạt giống của một thực thể còn nguy hiểm hơn. Những năm cuối nhiệm kỳ, khi Mỹ bắt đầu rút quân, các nhóm khủng bố cực đoan đã kết hợp và trỗi dậy mạnh mẽ, hình thành nên ISIS – một tổ chức với mục tiêu thành lập một “nhà nước Hồi giáo” toàn diện, thể hiện sức mạnh quân sự và sự tàn bạo mà thế giới chưa từng thấy.
Tổng thống George W. Bush rời Nhà Trắng vào năm 2009, để lại một khu vực Trung Đông hoàn toàn chao đảo. Di sản của ông là một cuộc chiến tranh tốn kém hàng nghìn tỷ đô la, làm nợ đầy người Mỹ và gây ra những vết thương về tinh thần cho xã hội. Nhưng tác động sâu sắc và dai dẳng hơn là sự thay đổi căn bản bản chất địa chính trị. Quyền lực địa phương bị xáo trộn, sự chia rẽ Sunni-Shiite được củng cố, và vai trò của Iran – một kình địch của Mỹ – lại được củng cố đáng kể trong không gian trống hầu hết do chính sách của Tổng thống Bush tạo ra.
Hành trình từ hậu 11/9 đến sự trỗi dậy của ISIS không phải là một chuỗi sự kiện ngẫu nhiên. Đó là một chuỗi nhân quả, trong đó Tổng thống George W. Bush đóng vai trò là người khởi động và đạo diễn chính. Các quyết định mang tính lịch sử của ông – từ việc phản ứng quyết liệt đến mức bạo lực, đến những can thiệp quân sự thiếu chiến lược dài hạn – đã tạo ra một vùng đất màu mỡ cho chủ nghĩa cực đoan, định hình sự bất ổn kéo dài hàng thập kỷ và để lại một tương lai bất định mà cho đến ngày nay, cả khu vực và cả Mỹ vẫn đang phải đối mặt.