Câu Chuyện Mùa Hè Kỳ Thật
Năm 2001, cái nóng tháng Hè nhuộm vàng những con đường gạch của Cheb. Gió thoảng theo hương hoa cỏ và mùi bánh mì nướng mới từ các xe hàng rong. Nhưng trong bối cảnh ấy, Kien, chàng trai 17 tuổi với mái tóc đỏ rực như lửa, bước xuống xe buýt từ Praha về quê nhà, cảm thấy mình cứ ngợp lạ. Thập kỷ sống ở Việt Nam, từ một đứa trẻ sơ sinh được đưa đi, đã biến thành một ký ức xa vời như những hình mờ trong khói. Bây giờ, cậu quay về không phải với lòng háo hức của một người trở về, mà với nỗi bơ vơ của một khách lạ.
Khu chợ Cheb nhộn nhịp quen thuộc nhưng cũng xa lạ. Tiếng rao hàng Séc tút tít, những gương mặt quen thuộc năm xưa giờ đã ít đổi thay, nhưng ánh mắt họ hướng về cậu... là một thứ ánh mắt gạn đục khơi trong, lẫn sự tò mò và một thứ gì đó cậu không đọc được. Nhà ở cửa chợ, tầng một góc phố, đóng chặt. Cầm chiếc chìa khóa nặng trĩu do bà ngoại gửi từ lâu, Kien mở cửa bước vào. Không khí tẻ nhạt, ngột ngạt, khác hẳn cái nắng ngoài trời.
Người cha, một người đàn ông lớn, gương mặt hằn sâu những nét khắc nghiệt, chỉ nhìn cậu một cái ngắn ngủi, quay lưng đi với một câu: "Ở trong phòng đi, đừng làm ồn." Giọng nói khô khốc, xa cách. Cái chào đón đó như một gáo nước lạnh. Người mẹ, khuôn mặt luôn ngấn đắng vì lo toan, vội vã tới dắt tay cậu, ánh mắt cô chứa đầy hỏi: "Con có mệt không? Con có phải uống gì không?" Câu hỏi muốn thể hiện quan tâm nhưng nghe như một lời kiểm tra, một sự bối rối không nói thành lời. Còn cậu em trai Tomáš, chỉ hơn cậu vài tuổi, đã đứng trong bếp, tay cầm đũa, đôi mắt xếch lên nhìn Kien đầy thách thức: "Chào em từ 'rừng xanh' về hả? Chắc mà cỏ mọc trong đầu lắm." Cú xô mạnh xảy ra ngay giữa bữa tối, vì câu nói ấy, khiến cái gia đình vốn chắp vá này vốn đã mong manh càng thêm căng thẳng.
Kien tìm cách trốn khỏi cái không khí ấy. Cậu mặc chiếc áo phông trắng có con Pikachu to đùng, biểu tượng tuyệt vời thời Trường hè năm đó ở 2001, một thứ gì đó gần gũi với cậu từ những ngày ở Việt Nam. Nhưng khi bước ra phố, lần đầu tiên thật sự sống lại Cheb sau mười năm, tiếng Séc vang quanh lại trở thành một thứ ma thuật khó hiểu. Cậu đứng trước quầy hoa, cố g hỏi một cụ già: "Cái... hoa... hồng này... là... bao nhiêu tiền đồng ạ?" Tiếng nói đứ quãng, ngữ pháp lủng củng khiến cụ lắc đầu mỉm cười nhẹ. Cúi mặt, Kien cảm thấy nỗi xấu hổ lan tỏa, thứ cảm giác người lạ lạ là người ngoại lai luôn theo cậu.
Bước ra hồ Černá, mặt nước phẳng lặng như gương, chiếu bóng những cây liễu rủ. Một góc thanh bình giữa phố thị ồn ào. Kien tìm một chiếc ghế đá, đôi mắt cậu lang thang, vô tình gặp gỡ ánh mắt một cô gái banh bánh mặc đồng phục trường. Ánh mắt ấy thu hút cậu một cách tự nhiên. Đành thử, dùng những từ ngữ đơn giản nhất, những cử chỉ đơn giản nhất, cậu bắt chuyện. "Chào... em... tên... Kien." Cô gái ngạc nhiên rồi bật cười trong trẻo, xua tan chút bớt căng thẳng giữa hai người. Cậu kể sơ về nơi cậu sống, về những con đường đất, những đồng lúa xanh biếc. Cô gái trả lời về trường học, về Trường hè sắp tới. Cuộc trò chuyện nhỏ bé ấy, dù ngập ngừng, là điểm sáng đầu tiên, là nhịp đập quen thuộc đầu tiên Kien cảm nhận được sau mười năm xa cách. Nhưng rồi, khi vòng tay cô gái vô tình chạm vào tay cậu, một luồng gì đó chợt xoáy trong lòng cậu, không phải vì tình cảm tuổi mới lớn, mà là một sự thôi thúc lạ lùng. Cậu rút tay lại, nhìn cô gái, rồi lặng lẽ đứng dậy, bỏ đi, để lại một nỗi bối rối mơ hồ.
Chính trong buổi chiều tà đó, khi cậu lang thang dọc theo con hẻm nhỏ phía sau khu chợ, cố gắng tìm lại cảm giác của quá khứ, cậu nhìn thấy một thứ lấp lánh vương vãi xuống bụi rậm. Bước lại, Kien nhặt lên một chiếc đồng xu nhỏ, bẩn thỉu, nhưng mặt tiền in hình một ngôi cổ nhà quen thuộc ở trung tâm thị trấn. Không phải đồng xu Séc. Cậu lật qua mặt sau. Hình khắc mờ nhạt, khó nhận: dáng người đứng cạnh nhau, và một đứa bé được bế trên tay. Một nửa dòng chữ cũ ghi tên đường, một nửa khác... tẩy xóa. Như một cú điện giật xộc lên tim Kien. Cậu lục trong túi, tìm ra một tờ ảnh cũ, đã úa vàng, chụp hình một người đàn ông trẻ hơn, một người phụ nữ tươi cười đang ôm một em bé đỏ hoe. Hình ảnh cha và cậu, và người mẹ... trước khi cậu rời đi. Cố gắng so sánh, nhịp tim đập thình thịch. Đồng xu này... nó thuộc về nơi đây. Nhưng tại sao lại vứt bỏ ở đây? Và điều quan trọng nhất: tại sao trên hình ảnh chụp ngày cậu còn rất nhỏ, lại có một người đàn ông khác, đứng xa xa, đôi mắt hướng thẳng vào ống kính, nhưng nụ cười... không phải vui vẻ? Ký ức hoang mang, những mảnh ghép mờ ảo bắt đầu lấp lánh, nhưng chúng lại càng khiến cậu choáng ngợp hơn.
Cái bí mật mà cậu vô tình chạm vào, cái sự trùng hợp ngẫu nhiên nhưng không đáng tin nổi, đang chực chờ được vén màn. Và chỉ cần một chút gió đưa hơi thở của nó bay tới, khu chợ nhộn nhịt thơm tho của mùa Hè năm 2001 này sẽ không còn bình yên như trước nữa. Cái gì đó, lớn lao hơn những va chạm với em trai lạnh lùng hơn cha và lo lắng hơn mẹ, đang ẩn giấu sau những góc khuất, sẵn sàng rung chuyển đến tận gốc rễ của tất cả mọi thứ.