Cuộc phiêu lưu vĩ đại nhất trong thần thoại Hy Lạp — hành trình của Odysseus — không phải là một cuộc chiến ngắn ngủi trên chiến trường, mà là mười năm lênh đênh giữa biển cả, giữa cõi sống và cõi chết, giữa cám dỗ và lí trí. Sau khi đóng vai then chốt trong việc đánh sụp thành Troy bằng chiếc ngựa gỗ khét tiếng, Odysseus — con người của mưu lược, của trí óc hơn là sức mạnh — tưởng rằng mình sẽ nhanh chóng trở về Ithaca, nơi vợ Penelope và con trai Telemachus đang đợi ông. Nhưng thần biển Poseidon, cha của Cyclops Polyphemus mà Odysseus đã mù mắt, đã không cho ông con đường dễ dàng. Cái giá của sự khôn ngoan đôi khi là sự trả thù dai dẳng từ những thế lực không ai dám chống đối. Trước hết, ông lạc vào đảo của Cyclops — những gã khổng lồ một mắt man rợ, tàn bạo. Odysseus tự mình nhen lên kế hoạch thoát chết, trá tên là "Nobody" để lừa gạt Polyphemus, rồi xuyên cây giáo vào mắt hắn trong đêm tối. Tưởng rằng đã thoát hiểm, ông lại không kìm được lòng tự phụ, hét vào mặt kẻ thù rằng mình — Odysseus con trai Laertes — mới là thủ phạm. Từ đó, lời nguyền của Poseideon đuổi theo ông như bóng hình trên sóng. Cuộc phiêu lưu đưa ông đến đảo Aeaea, nơi phù thuỷ Circe biến cả thủy thủ đoàn thành heo rừng chỉ bằng phép thuật và thứ thuốc pha trong chén rượu. Chính thần Hermes xuất hiện cho Odysseus cây moly — loài thảo dược thần kỳ — để ông chống lại lời nguyền. Không chỉ giải cứu đồng đội, ông còn ở lại đảo này suốt một năm, nghe Circe tiên tri về những nhiệm vụ phía trước: vượt qua nơi cư ngụ của nữ thần phù thủy để hỏi tiên tri Tiresias dưới cõi Hades. Giữa Hades xám xịt, linh hồn của người mẹ — bà đã hao mòn vì đợi con trai trở về — đã nói với ông những điều sẽ xảy ra. Tiresias, nhà tiên tri mù lòa, cảnh báo: đừng đụng đàn bò thiêng của Helios, và ngày nào ông chạm vào bờ đất Ithaca, ngày đó ho fuận biến sẽ bao trùm lên những kẻ đã chiếm đóng hoàng cung. Rồi có Sirens — những nữ tiên với giọng hát quyến rũ đến mức đưa cả thuyền vào vực thẳm. Odysseus buộc mình vào cột buồm, tai thủy thủ đoàn bịt sáp ong, để vừa được nghe giai điệu huyền bí mà không phải trả giá bằng mạng sống. Tiếp đến là Scylla sáu cái đầu nuốt chửng sáu người mỗi khi thuyền đi qua eo biển hẹp, và Charybdis xoáy nước khổng lồ hút trọn con tàu vào vực sâu. Mỗi quyết định của ông đều là lựa chọn giữa cái chết và cái chết — ông chọn mất vài người thay vì mất tất cả. Nhưng thử thách tàn khốc nhất không đến từ quái vật hay thần linh, mà đến từ chính sự bất kham của thủy thủ đoàn. Khi họ giết đàn bò thiêng của Helios trên đảo Thrinacia dù đã được cảnh báo, họ tự kết án mình. Zeus nổi giận, sấm sét nhấn chìm con tàu, chỉ còn lại mình Odysseus trôi dạt trên xác vỏ tàu. Ông trôi về đảo Ogygia, nơi nữ thần Calypso mê mẩn ông, giữ ông lại suốt bảy năm. Bà hứa cho ông sự bất tử — một đề nghỉ mà thần tiên cũng phải ghen tỵ. Nhưng ông từ chối. Không phải vì không động lòng, mà vì trong tim ông, ngọn lửa Ithaca chưa bao giờ tắt. Athena cầu xin Zeus can thiệp, buộc Calypso thả ông đi trên chiếc bè gỗ qua đại dương bao la. Về đến nhà sau hai mươi năm vắng mặt — mười năm chiến tranh, mười năm lưu đày — Odysseus không chạy ngay vào vòng tay Penelope. Ông hóa trang thành người nghèo khổ, bước vào cung điện nơi những kẻ cầu hôn đang hoành hành, vung tiền của ông, ve vọng Penelope, giết suýt giết cả con trai của ông. Cuộc phiêu lưu chưa kết thúc ngay cả khi ông đã chạm đất nhà. Hôm ấy, trong khi cả hoàng cung xem thường gã ăn xin gầy gò, trông già cả, không ai nhận ra thần thoại Ithaca trong thân hình ấy. Chỉ có con chó già Argos — người bạn trung thành duy nhất còn sống — nhận ra chủ, vẫy đuôi lần cuối rồi kiệt sức gục xuống. Đó là khoảnh khắc đau đớn lặng lẽ nhất trong toàn bộ sử thi. Và rồi, Penelope — người vợ đã chờ đợi hai thập kỷ, người đã dùng tài dệt vải và lời nói để hoãn lại ngày định mệnh — cuối cùng cũng đối diện với người đàn ông mà bà không chắc có phải chồng mình hay không. Bà ra thử thách cuối cùng: bắn cung mà chỉ Odysseus mới kéo nổi. Ông bắn trúng, tung cung, quay sang những kẻ cầu hôn. Mười năm chiến trường Troy không chuẩn bị cho ông trận chiến này — một cuộc chiến trong chính ngôi nhà mình — nhưng ông chiến thắng. Đoạn trường Ithaka không phải là bài ca về chiến thắng của sức mạnh. Nó là bài ca về sự kiên nhẫn phi thường, về một người đàn ông sẵn sàng từ bỏ bất tử để được về nhà, và về một người phụ nữ đứng vững khi cả thế giới đổ sụp xung quanh.