Giữa thời kỳ ngàn cân treo sợi tóc, khi miền Nam đất nước chìm trong biển máu của quân phiệt hỗn chiến, làn khói lửa và tiếng thét chém giết ngập trời, một bóng lão lưa lờ xuất hiện giữa những tàn tích chùa chiền. Đó là Người Giữ Đèn Ở Chùa Ký Cốt, hay còn gọi là Lão Tửu Quỷ – một quân y từng theo chân các đoàn binh, nay trở về quê cũ, mệt mỏi và dần chìm trong men rượu để quên đi những hình ảnh chiến tranh kinh hoàng. Ông chọn ngôi chùa cũ kỹ, nơi lưu giữ hài cốt của những người dân vô tội đời xưa, làm nơi tá túc cuối cùng. Đêm đêm, ông canh giữ ngọn đèn dầu bập bùng trước bàn thờ tổ tiên cùng hài cốt, ánh sáng yếu ớt ấy dường như là sợi dây duy nhất nối ông với nhân quả, với sự sống còn. Một đêm đông giá buốt, dưới mái chùa ồn ào gió, ông không một chút do dự cưu mang Như Linh – người góa phụ trẻ nhỏ, mắt đỏ hoe vì tang tóc và nỗi sợ hãi. Ông nhìn thấu sự bất an trong đôi mắt cô, không chỉ vì nghèo khổ, mà còn vì những lời đồn ác nghiệp về nghi lễ tế sống trẻ con dâng lên Sơn Thần mà bọn cường hào địa phương đang âm mưu thực hiện. Lão Tửu Quỷ, dù đôi lúc ngà ngà men, trí tuệ và kinh nghiệm cứu người ông vẫn còn nguyên. Ông vạch trần cái bại lộ của âm mưu tàn độc ấy trước mặt làng, chứng minh bằng manh mối và sự hiểu biết y thuật của mình về những vết thương không thể che giấu, cứu lấy những đứa trẻ vô tội khỏi bàn tay độc ác của bọn côn đồ. Giữa những đêm đèn dầu, ông không chỉ giữ ngọn lửa thiêng mà còn giữ cả lương tri. Ông cảm hóa được Đông Sinh – một gã lãng tử đua đòi, suôn lọ mất cả gia tài. Ông không dạy đạo lý cao siêu, chỉ đưa Đông Sinh đến với hiện thực đau thương của kiếp người, dạy anh kỹ năng y học cơ bản mình còn lại và chỉ cho anh con đường trở về với trái tim. Cùng Đông Sinh, ông lần theo manh mối buôn lậu vũ khí khủng khiếp, những súng ống được ngụy trang dưới hàng hóa, chính là nguồn cơn cho cái chết của bao thanh niên. Chiến đấu bằng đầu óc sắc bén và sự am hiểu địa phương, họ phá tan cái ổ tội ác, cứu Thu Anh - cô gái trẻ sắp bị hiến tế, khỏi cái chết vô nghĩa và bàn tay bạo ngược của bọn tà giáo đang lợi dụng sự mê tín để thao túng dân chúng. Càng lắng nghe tiếng chuông chùa giờ Tý, ông càng thấu hiểu nỗi thống khổ của đất nước. Giữa những đêm dài, dưới ánh đèn dầu mờ ảo, ông tiếp cận những chí sĩ yêu nước bí mật ẩn náu trong làng, giúp họ che giấu, chữa trị những vết thương từ các trận càn quét của giặc, và dùng chính trí tuệ y thuật cùng sự tinh tế của mình để đấu trí với những tên giáo chủ tà giáo đầy quỷ quyệt. Ông phá tan những nghi lễ mê tín dối trá, vạch trần những chiêu bài lừa đảo, và giải cứu không chỉ mạng sống mà cả niềm tin của nhiều người dân bị mê hoặc. Chiếc đèn dầu trên bàn thờ hài cốt không chỉ soi sáng không gian chùa, mà còn soi rõ hơn cả bọn ma quỷ khoác áo tu hành. Hồi sắp tàn thế, khi những chiến sĩ trẻ mà ông từng cứu, như Đông Sinh, Như Linh, hay Thu Anh... đã tìm thấy lối đi riêng vào con đường cách mạng đầy máu lửa, Lão Tửu Quỷ cảm thấy thanh thản. Ông nhắm mắt xuôi tay trong sự bình yên lạ thường, dưới ánh đèn dầu cuối cùng do chính tay ông thắp lên. Người Giữ Đèn Ở Chùa Ký Cốt đã hoàn thành sứ mệnh của mình: gieo mầm lương tri, giữ lửa hy vọng, và để lại cho thế hệ đi sau một ngọn đèn không tắt – ngọn đèn của nhân ái, trí tuệ và lòng yêu nước. Giữa những năm tháng hỗn loạn, ông chính là một tổ phụ thầm lặng, giữ cho cốt cách và lương tri của dân tộc không mai một.